خشکی دهان بعد از عمل بینی یکی از مشکلاتی است که ممکن است در روزها و هفته های ابتدایی پس از جراحی تجربه شود. بسیاری از افرادی که جراحی بینی انجام می دهند، بعد از عمل متوجه می شوند که به دلیل گرفتگی بینی نمی توانند به راحتی از راه بینی نفس بکشند و بیشتر از قبل از دهان نفس می کشند. همین تغییر ساده می تواند باعث خشک شدن دهان، لب ها و گلو شود و احساس تشنگی، سوزش یا چسبندگی داخل دهان را ایجاد کند.
در بیشتر موارد، خشکی دهان بعد از جراحی بینی موقتی است و با بهتر شدن تنفس از راه بینی کاهش پیدا می کند. با این حال، شدت و مدت این مشکل به عواملی مانند میزان گرفتگی بینی، نوع داروهای مصرفی، میزان آب بدن و شرایط عمومی فرد بستگی دارد. در ادامه بررسی می کنیم که چرا خشکی دهان بعد از جراحی بینی ایجاد می شود. معمولا چقدر ادامه دارد. برای کاهش آن چه کارهایی می توان انجام داد و در چه شرایطی لازم است موضوع را با پزشک در میان گذاشت.
علت خشکی دهان بعد از عمل بینی
خشکی دهان بعد از عمل بینی معمولا یک علت واحد ندارد. مجموعه ای از تغییرات طبیعی پس از جراحی می توانند باعث شوند رطوبت دهان کمتر شود. مهم ترین علت، تنفس دهانی است؛ اما داروها، کم آبی بدن و شرایط محیطی نیز می توانند این مشکل را تشدید کنند.
گرفتگی بینی و تنفس از راه دهان
بعد از جراحی بینی، تورم بافت های داخلی بینی، وجود تامپون یا اسپلینت در برخی بیماران، ترشحات و تشکیل دلمه می توانند مسیر عبور هوا را موقتا محدود کنند. در نتیجه فرد نمی تواند مانند قبل از بینی نفس بکشد و به صورت ناخودآگاه بیشتر از دهان تنفس می کند.
وقتی هوا به طور مداوم از دهان عبور می کند، رطوبت سطح زبان، لثه ها و مخاط دهان سریع تر تبخیر شده و فرد دچار خشکی دهان بعد از عمل بینی می شود.
کاهش مصرف مایعات بعد از جراحی
برخی افراد بعد از عمل بینی به دلیل تهوع، بی اشتهایی، درد یا نگرانی از ایجاد تورم، کمتر از حد معمول آب و مایعات مصرف می کنند. کاهش دریافت مایعات می تواند بدن را در معرض کم آبی قرار دهد و خشکی دهان بعد از عمل بینی را بیشتر کند.
تاثیر داروهای بعد از عمل
برخی داروهایی که ممکن است بعد از جراحی مصرف شوند، می توانند به صورت موقت میزان ترشح بزاق را کاهش دهند. داروهای مسکن، بعضی داروهای ضد حساسیت و برخی داروهای دیگر ممکن است احساس خشکی دهان بعد از عمل بینی را تشدید کنند.
تنفس دهانی هنگام خواب
یکی از دلایل شایع تشدید خشکی دهان بعد از عمل بینی، خوابیدن با دهان باز است. گرفتگی بینی باعث می شود بدن برای تامین هوای مورد نیاز، مسیر دهان را بیشتر به کار بگیرد.
اگر صبح ها خشکی دهان، خشکی گلو، تشنگی شدید یا بوی بد دهان بیشتری دارید، احتمال دارد تنفس دهانی در طول خواب نقش مهمی داشته باشد.
هوای خشک محیط
هوای خشک، استفاده طولانی از سیستم گرمایشی یا سرمایشی و قرار گرفتن در محیط هایی با رطوبت پایین می تواند تبخیر آب از سطح مخاط دهان را افزایش دهد. اگر همزمان بینی نیز گرفته باشد، تاثیر این عوامل بیشتر احساس می شود.
به همین دلیل، کنترل رطوبت محیط می تواند در کاهش ناراحتی ناشی از خشکی دهان بعد از عمل مفید باشد.
چقدر طول می کشد تا خشکی دهان بعد از جراحی بینی بهبود پیدا کند؟
خشکی دهان بعد از عمل بینی در بیشتر افراد طی ۱ تا ۳ هفته اول به تدریج کاهش پیدا می کند و با بهتر شدن گرفتگی بینی، معمولا برطرف می شود. در برخی افراد که تورم داخل بینی بیشتر است یا تنفس بینی دیرتر به حالت طبیعی برمی گردد. احساس خشکی دهان بعد از جراحی بینی ممکن است ۴ تا ۶ هفته نیز ادامه داشته باشد. بنابراین اگر در هفته های اول بعد از جراحی هنوز هنگام خواب یا در طول روز دهان شما خشک می شود. معمولا جای نگرانی نیست؛ به ویژه اگر شدت آن نسبت به روزهای ابتدایی کمتر شده باشد.
درمان خشکی دهان بعد از عمل بینی
برای درمان خشکی دهان بعد از عمل بینی، مهم ترین کار کاهش عواملی است که باعث خشک شدن مخاط دهان می شوند.
مصرف منظم آب و مایعات
اگر پزشک محدودیتی برای مصرف مایعات تعیین نکرده است. نوشیدن آب در فاصله های منظم می تواند به کاهش خشکی دهان بعد از جراحی بینی کمک کند. بهتر است به جای اینکه فقط زمانی که تشنه شدید مقدار زیادی آب بنوشید، در طول روز به شکل منظم مایعات مصرف کنید.
استفاده از دستگاه بخور با رطوبت مناسب
افزایش رطوبت هوای اتاق می تواند به کاهش خشکی دهان بعد از عمل بینی کمک کند. اگر از دستگاه بخور استفاده می کنید، تمیز نگه داشتن دستگاه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دستگاه آلوده می تواند محیط مناسبی برای رشد میکروب ها ایجاد کند.
مراقبت از لب ها و دهان
خشکی دهان بعد از جراحی بینی معمولا با خشکی لب ها نیز همراه می شود. استفاده از یک مرطوب کننده مناسب برای لب می تواند احساس کشیدگی و ترک خوردن آنها را کاهش دهد.
همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان در دوران بعد از جراحی اهمیت زیادی دارد. خشکی دهان می تواند محیط دهان را برای ایجاد بوی بد دهان و افزایش مشکلات دندانی مستعد تر کند. بنابراین مسواک زدن با ملایمت و رعایت دستورهای پزشک یا دندانپزشک اهمیت دارد.
جویدن آدامس بدون قند
اگر پزشک منع خاصی اعلام نکرده باشد، جویدن آدامس بدون قند می تواند به تحریک ترشح بزاق کمک کند و احساس خشکی دهان بعد از عمل بینی را کاهش دهد. بهتر است از آدامس های بدون قند استفاده شود تا خطر آسیب به دندان ها افزایش پیدا نکند.
پرهیز از عوامل تشدید کننده خشکی دهان
مصرف زیاد نوشیدنی های حاوی کافئین، قرار گرفتن در هوای بسیار خشک و برخی عادت های غذایی می توانند خشکی دهان بعد از عمل بینی را بیشتر کنند. در دوران نقاهت بهتر است شرایطی فراهم شود که دهان و گلو کمتر در معرض عوامل خشک کننده قرار بگیرند.
رعایت توصیه های پزشک برای باز شدن بینی
برای کاهش خشکی دهان بعد از عمل بینی نباید خودسرانه از اسپری های بینی یا روش های شستشوی بینی استفاده کرد. پزشک بر اساس نوع جراحی و وضعیت داخل بینی مشخص می کند که چه زمانی و با چه روشی شستشوی بینی یا استفاده از محصولات تجویز شده مناسب است.
