بعد از عمل بینی، زمانی که بیمار برای اولین بار چهره خود را در آینه می بیند، معمولا یک محافظ روی بینی مشاهده می کند که بسیاری آن را با نام گچ بینی می شناسند. در واقع این وسیله اسپلینت بینی نام دارد و نقش مهمی در محافظت از ساختار جدید بینی طی روزهای ابتدایی بعد از جراحی ایفا می کند. بسیاری از بیماران درباره دلیل استفاده از اسپلینت، تفاوت انواع داخلی و خارجی آن یا نحوه قرار دادن و برداشتن آن سوال دارند. آشنایی با عملکرد اسپلینت بعد از عمل بینی باعث می شود دوران نقاهت را با آرامش بیشتری سپری کنید و از نتیجه جراحی خود بهتر محافظت نمایید. در ادامه با انواع اسپلینت بینی، کاربرد هر کدام و نحوه استفاده از آن ها آشنا خواهید شد.
کاربرد اسپلینت بعد از عمل بینی
بعد از پایان جراحی، استخوان ها و غضروف های بینی در موقعیت جدیدی قرار گرفته اند، اما هنوز کاملا ثابت نشده اند. به همین دلیل بهترین جراح بینی اصفهان از اسپلینت بعد از عمل بینی استفاده می کند تا از تغییر شکل ناخواسته بینی جلوگیری شود و روند ترمیم با شرایط مطلوب پیش برود.
اسپلینت مانند یک محافظ عمل می کند و اجازه نمی دهد فشارهای خارجی یا حرکات ناگهانی به بینی آسیب برسانند. این وسیله همچنین به کنترل تورم، حفظ تقارن بینی و محافظت از بافت های ترمیم شده کمک می کند. از مهم ترین کاربردهای اسپلینت بینی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ثابت نگه داشتن استخوان ها و غضروف های بینی در موقعیت جدید
- محافظت از بینی در برابر ضربه های احتمالی
- کاهش حرکت بافت های جراحی شده
- کمک به کاهش تورم اولیه
- حفظ فرم ایجاد شده توسط جراح
- جلوگیری از جابه جایی ساختار بینی در روزهای ابتدایی
بسیاری از افراد تصور می کنند اسپلینت باعث شکل گرفتن بینی می شود، در حالی که فرم نهایی بینی توسط تکنیک جراحی تعیین می شود و اسپلینت تنها از این ساختار محافظت می کند تا فرآیند ترمیم بدون مشکل انجام شود.
مدت زمان باقی ماندن اسپلینت روی بینی معمولا بین ۵ تا ۷ روز است، اما در برخی بیماران با توجه به نوع جراحی یا میزان تغییرات انجام شده، پزشک ممکن است مدت بیشتری استفاده از آن را توصیه کند. نکته مهم این است که در طول مدت استفاده از اسپلینت نباید بیمار به صورت خودسرانه آن را جابه جا یا باز کند؛ زیرا این کار ممکن است نتیجه جراحی را تحت تاثیر قرار دهد.
اسپلینت خارجی بینی
اسپلینت خارجی همان قطعه ای است که پس از عمل روی پوست بینی قرار می گیرد و بیشتر بیماران آن را به عنوان گچ بینی می شناسند. این اسپلینت معمولا از مواد سبک مانند پلاستیک پزشکی، آلومینیوم نازک یا مواد ترموپلاستیک ساخته می شود. پس از جراحی، جراح ابتدا بینی را پانسمان کرده و سپس اسپلینت خارجی را روی آن قرار می دهد تا با استفاده از چسب مخصوص کاملا ثابت شود.
وظایف اصلی اسپلینت خارجی عبارت اند از:
- محافظت از بینی در برابر ضربه
- جلوگیری از حرکت استخوان های بینی
- کاهش تورم با ایجاد فشار ملایم
- حفظ تقارن بینی
- جلوگیری از تغییر شکل در روزهای ابتدایی
یکی از سوالات رایج بیماران این است که اگر اسپلینت خیس شود چه اتفاقی می افتد؟ در صورتی که اسپلینت کاملا خیس شود، ممکن است خاصیت چسبندگی آن کاهش پیدا کند یا از روی بینی جدا شود. به همین دلیل پزشکان توصیه می کنند تا زمان برداشتن اسپلینت، هنگام استحمام از تماس مستقیم آب با آن جلوگیری شود. اگر احساس کردید اسپلینت شل شده یا بخشی از آن جدا شده است، بهتر است بدون دستکاری با مطب جراح خود تماس بگیرید.
همچنین طبیعی است که در روزهای ابتدایی کمی احساس فشار یا سنگینی روی بینی داشته باشید. این احساس معمولا به دلیل وجود اسپلینت و تورم اولیه ایجاد می شود و پس از برداشتن آن تا حد زیادی برطرف خواهد شد.
اسپلینت داخلی بینی
برخلاف اسپلینت خارجی که روی پوست قرار می گیرد، اسپلینت داخلی بینی داخل حفره های بینی قرار داده می شود و معمولا از سیلیکون نرم یا مواد پزشکی انعطاف پذیر ساخته می شود. همه بیماران به اسپلینت داخلی نیاز ندارند. استفاده از آن به نوع جراحی و تشخیص جراح بستگی دارد. معمولا در شرایط زیر از اسپلینت داخلی استفاده می شود:
- جراحی انحراف بینی
- ترمیم تیغه بینی
- اصلاح سپتوم
- برخی جراحی های ترمیمی
- زمانی که مخاط داخلی بینی نیاز به محافظت بیشتری داشته باشد
مهم ترین وظایف اسپلینت داخلی شامل موارد زیر است:
- ثابت نگه داشتن تیغه بینی
- جلوگیری از چسبندگی مخاط داخل بینی
- حمایت از سپتوم در زمان ترمیم
- کاهش احتمال خونریزی
- کمک به حفظ مسیر مناسب تنفس
بسیاری از بیماران نگران هستند که وجود اسپلینت داخلی باعث بسته شدن کامل راه تنفس شود. در واقع بیشتر اسپلینت های جدید دارای کانال های مخصوص عبور هوا هستند و امکان تنفس نسبی از بینی را فراهم می کنند، هرچند به دلیل تورم طبیعی بعد از عمل ممکن است همچنان احساس گرفتگی بینی وجود داشته باشد.
برداشتن اسپلینت داخلی معمولا بین ۳ تا ۷ روز پس از جراحی انجام می شود و این کار تنها باید توسط جراح انجام شود. گاهی بیماران نگران درد هنگام خارج کردن اسپلینت هستند، اما این فرایند معمولا فقط چند دقیقه طول می کشد و بیشتر افراد تنها احساس مختصری از فشار یا کشش را تجربه می کنند.
نحوه گذاشتن اسپلینت بینی داخلی و خارجی
قرار دادن اسپلینت بینی بخشی از مراحل پایانی جراحی است و در شرایط کاملا استریل توسط جراح انجام می شود.
نحوه قرار دادن اسپلینت خارجی
پس از پایان جراحی:
- ابتدا پوست بینی تمیز و خشک می شود.
- پانسمان های مورد نیاز روی بینی قرار می گیرند.
- اسپلینت متناسب با فرم بینی تنظیم می شود.
- سپس با استفاده از چسب های مخصوص روی بینی ثابت می شود.
- در پایان، چسب بینی روی اسپلینت قرار می گیرد تا کاملا در جای خود باقی بماند.
اسپلینت به گونه ای طراحی می شود که فشار بیش از حد به بینی وارد نکند، اما در عین حال بتواند از ساختار جدید محافظت کند.
نحوه قرار دادن اسپلینت داخلی
اگر جراح تشخیص دهد که بیمار به اسپلینت داخلی نیاز دارد، پس از اصلاح تیغه بینی یا سایر ساختارهای داخلی، دو قطعه سیلیکونی در دو سمت سپتوم قرار داده می شوند. در بسیاری از موارد این دو قطعه با یک یا چند بخیه ظریف به یکدیگر متصل می شوند تا در جای خود ثابت بمانند و جابه جا نشوند. وجود این بخیه ها کاملا طبیعی است و هنگام خارج کردن اسپلینت توسط پزشک نیز هم زمان برداشته می شوند.
آیا بیمار می تواند اسپلینت را خودش بردارد؟
خیر. چه اسپلینت داخلی و چه اسپلینت خارجی، هر دو باید تنها توسط جراح یا تیم درمانی برداشته شوند. برداشتن زودهنگام یا دستکاری اسپلینت ممکن است باعث جابه جایی ساختار بینی، افزایش تورم یا حتی نیاز به جراحی ترمیمی شود.
مراقبت های مهم هنگام استفاده از اسپلینت بینی
برای اینکه اسپلینت بعد از عمل بینی بهترین عملکرد را داشته باشد، رعایت چند نکته ضروری است:
- از دستکاری یا فشار دادن اسپلینت خودداری کنید.
- هنگام خواب سر را بالاتر از بدن قرار دهید.
- از برخورد لباس یا حوله با بینی جلوگیری کنید.
- تا زمان برداشتن اسپلینت از ورزش های سنگین پرهیز کنید.
- هنگام عطسه، دهان را باز نگه دارید تا فشار کمتری به بینی وارد شود.
- داروها و توصیه های پزشک را به طور کامل رعایت کنید.
- در صورت جدا شدن اسپلینت یا خونریزی غیرطبیعی، با جراح خود تماس بگیرید.
رعایت همین نکات ساده می تواند نقش مهمی در حفظ نتیجه جراحی و کاهش احتمال بروز عوارض عمل بینی داشته باشد.
